Image Map

TÜRKİYE'DE İŞÇİ ÜCRETLERİ YÜKSEK MİDİR?

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterEmail this to someone

TÜRKİYE’DE İŞÇİ ÜCRETLERİ YÜKSEK MİDİR?

Geçen hafta haber kanallarına yer alan bir haberle, asgari ücret tekrar gündeme geldi. Habere göre Türkiye’deki asgari ücret Doğu Avrupa ülkelerinin üstünde fakat diğer AB üyesi ülkelerin altındaydı. AB’ne üye 27 ülkenin 20’sinde yasal olarak düzenlenmiş asgari ücret uygulaması varken, 7 ülkede (Almanya, Avusturya, Danimarka, Finlandiya, İsveç, İtalya, Norveç) asgari ücret bölgesel ya da işkolu düzeyinde yapılan toplu sözleşmelerle belirlenmekte.

Eurostat tarafından her yıl düzenli olarak yapılan asgari ücret çalışmasına, bu yıl aday ülke olarak Türkiye de dahil edildi. Eurostat tarafından yapılan çalışma çeşitli göstergelerle ülkeler arasındaki asgari ücret göstergelerini karşılaştırmakta. Ancak Türkiye’deki haber kanalları bu göstergelerden sadece birine odaklanmış ve yalnızca Türkiye’deki asgari ücretin 9 AB üyesi ülkesinden daha yüksek olduğunu belirtmişlerdir.

Oysa sözkonusu ücretler olunca Konfederasyonumuz, hem yapılan çalışmada belirtilen diğer göstergelerin hem de  diğer bazı noktaların dikkate alınması gerektiği kanısındadır. Birincisi, Doğu Avrupa ülkelerinde hala sosyal ücret uygulamaları geçerlidir. Sağlık, eğitim, ulaşım, konut, enerji vb gibi konularda sürmekte olan sosyal destekler, asgari ücretin dışındadır. Dolayısıyla sosyal ücret uygulamaları istatistiklere yansımamaktadır.

İkinci olarak, ki bu yapılan çalışmaya dahil edilmiştir: asgari ücretin ne kadar yaygın olduğu ve ortalama ücrete olan oranının ne olduğudur. Asgari ücretin Avro bazında Türkiye’ye göre düşük olduğu Doğu Avrupa ülkelerinde, işçilerin ortalama yüzde 7’si asgari ücret ile çalışırken, Türkiye’de bu oran yüzde 36 dolayındadır. Bir başka deyişle, Doğu Avrupa ülkelerinde her 14 işçiden biri asgari ücret ile çalışırken, Türkiye’de her 3 işçiden biri asgari ücretle çalışmaktadır. Asgari ücretin bu denli yaygın uygulanmakta oluşu, ülkede hakim ücretin en az ücret olduğunu göstermektedir. Asgari ücret bu haliyle, bireysel ve  toplu iş sözleşmeleriyle belirlenen ücretleri de etkilemekte, ülke genelinde ücretleri geriye çeken bir etki yaratmaktadır.

Asgari ücretin ortalama ücrete oranına bakıldığında, Türkiye’de asgari ücret ortalama ücretin üçte ikisi iken Doğu Avrupa ülkelerinde bu oran %37’dir. Bir başka deyişle, Türkiye’de genel ücret ortalamasının Doğu Avrupa ülkelerinden yüksek olduğunu söylemek mümkün değildir.

Oysa, Batı Avrupa ülkeleri ile yapılan karşılaştırmalarda Türkiye’deki asgari ücretin çok düşük olduğu görülmektedir. 27 AB üyesi ülkenin 20’sinde uygulanan asgari ücretin en yüksek olduğu ülkeler Lüksemburg, Hollanda ve İngiltere’dir. Türkiye’de çalışan bir asgari ücretli İngiltere’de çalışan bir işçinin dörtte birinden daha az ücret almaktadır. Asgari ücretin uygulanmadığı Almanya ve İsveç gibi ülkelerde toplu iş sözleşmeleri ile belirlenen en düşük ücretler,  yine Türkiye’deki asgari ücretin çok üzerindedir.

 

Tablo 1: AB Üyesi Ülkelerde ve Türkiye’de Asgari Ücret Göstergeleri

 

Asgari Ücret (Avro)

Asgari Ücret (SGP)1

Asgari Ücretlilerin Oranı

Asgari Ücretin Ortalama Ücrete Oranı

Lüksemburg

1570

1503

18.0

50

İngiltere

1361

1292

1.4

40

Hollanda

1301

1244

2.1

45

Belçika

1259

1203

16.0

46

Fransa

1254

1150

15.6

47

İrlanda

1403

1141

3.1

52

Malta

585

805

1.5

44

ABD

676

779

1.4

33

Yunanistan

668

768

47

İspanya

666

725

0.8

33

Slovenya

522

701

2.0

44

Portekiz

470

546

5.5

41

Türkiye

298

499

35.6

57

Çek Cumh.

288

465

2.0

37

Macaristan

258

423

8.0

37

Polonya

246

389

4.5

36

Estonya

230

362

5.7

40

Slovakya

217

351

1.9

41

Litvanya

174

324

12.1

34

Letonya

172

310

8.8

38

Bulgaristan

92

216

5.1

40

Romanya

114

204

12.0

29

1 Satın Alma Gücü Paritesine göre hesaplanmıştır.

Kaynak:

□         EUROSTAT, Statistics in Focus, Minimum Wages 2007.

□         European Industrial Relations Observatory (EIRO)

□         Türkiye verisi SSK verilerine dayanarak tarafımızca hesaplanmıştır.

 

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterEmail this to someone
ITUC ETUC