Image Map

“İSTİHDAM SEFERBERLİĞİ” YOK! Çırak, Stajyer ve Kursiyer Patlaması Var

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterEmail this to someone

DİSK-AR İşsizlik ve İstihdam Raporu-Eylül 2017

İSTİHDAM SEFERBERLİĞİ YOK!

Çırak, Stajyer ve Kursiyer Patlaması Var

HAYALİ ve EĞRETİ İSTİHDAM!

“Yılbaşından bu yana istihdam seferberliğinde, bunu burada ilk kez söylüyorum, özel sektör 1 milyon istihdamı aştı. Toplamda da 1.3 milyon istihdamı aştık.”

Mehmet Müezzinoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik eski Bakanı

24.06.2017

“İşverenlerimiz, Allah razı olsun zor zamanlarda geçmiş olsak da Sayın Cumhurbaşkanımızın, çalışma bakanlığımızla birlikte başlattığı tüm işverenlere yapmış olduğu çağrıdan sonra işverenlerimiz 1 milyonun üzerinde istihdam yaratmış durumdalar.”

Jülide Sarıeroğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Çalışma Hayatı İstişare Toplantısı

Elazığ, 14.09.2017

Bu iddialar gerçeği yansıtmıyor. İşte ispatı!
Zorunlu sigortalı işçi sayısı azalıyor
Çırak, stajyer ve kursiyer sayısında patlama yaşanıyor
Çırak, stajyer ve kursiyer sayısı (yüzde 312) 1 milyon 250 bin arttı           
İŞKUR’un işe yerleştirme oranı geriledi
İŞKUR bir önceki yıla göre sadece 113 bin yeni işe yerleştirme yaptı
İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı bir yılda 566 bin arttı
Gerçek işsiz sayısı 6 milyona yakın
Ekonomideki büyüme istihdama yansımıyor
Genç ve kadın işsizliğinde artış devam ediyor

 

Özet

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK’in 15 Eylül 2017 günü açıkladığı Haziran 2017 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması ile aynı döneme ilişkin İŞKUR’un işe yerleştirme ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sigortalı verilerini birlikte değerlendirdi. DİSK-AR’ın işsizlik ve istihdama ilişkin değerlendirmeleri aşağıda yer almaktadır.

  • Dar tanımlı işsizlik yüzde 10’un üzerinde seyrederken, yaratıldığı söylenen istihdam yapay, hayali ve eğreti niteliktedir.
  • TÜİK’e göre istihdamda son bir yılda 1 milyon 52 bin kişilik bir artış yaşandı ancak bu artışın büyük bölümü stajyer, çırak ve kursiyerlerden oluşmaktadır. TÜİK istatistikleri istihdam yaşanan artışın gerçek nedenlerini ortaya koymamaktadır.
  • SGK verilerine bakıldığında gerçek tüm çıplaklığı ile ortaya çıkmaktadır.
  • SGK verilerine göre çırak, stajyer ve kursiyer sayısında son bir yılda 1 milyon 250 bin civarında artış yaşandı.
  • 2017 Ocak-Haziran döneminde İŞKUR tarafından işe yerleştirilenlerin sayısı 546 bin oldu. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine göre 113 bin kişi artış gösterdi.
  • TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı (standart) işsizlik oranı bir önceki yılın haziran ayına göre oransal olarak aynı kalarak yüzde 10,2 olarak gerçekleşti.
  • Dar tanımlı işsiz sayısı bir önceki yılın haziran ayına göre 124 bin kişi artarak 3 milyon 251 bine yükseldi.
  • Geniş tanımlı işsiz sayısı 5,9 milyon, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 17,3 olarak gerçekleşti.
  • Genç kadın işsizlik oranı bir önceki yılın haziran ayına göre 3,9 puan artarak yüzde 26,8’e yükseldi.
  • Tarım dışı genç kadın işsizliğindeki artış sürüyor. Tarım dışı genç kadın işsizliği 5,2 puan artarak 33,9’a yükseldi
  • Haziran 2017 döneminde genç (15-24 yaş arası) işsizliği bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,2 puan artarak yüzde 20,6’ya yükseldi.
  • Tarım dışı genç işsizliği bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,5 puan artış göstererek yüzde 24,5’e yükseldi.

 

İstihdam Değil, Çırak, Stajyer ve Kursiyer Sayısı Artıyor

“İstihdam Mucizesi”: Bir yılda tam 1 milyon 250 bin yeni çırak, stajyer ve kursiyer!

Çalışma hayatıyla ilgili veriler açıklandıkça “milli istihdam seferberliği” adı altında ve Şubat 2017’den itibaren uygulamaya konan tedbirlerin işe yaramadığı ve istihdamda sağlandığı söylenen 1 milyonluk artışın yapay, eğreti ve hayali olduğu ortaya çıkmaya başladı.

TÜİK’in 15 Eylül 2017’de açıkladığı Haziran 2017 Hane Halkı İşgücü Araştırması verilerine göre istihdam bir önceki yılın aynı ayına göre 1 milyon 52 bin kişilik artış gösterdi. Böylece istihdam bir yılda yüzde 3,8 oranında artmış oldu. Ancak istihdamdaki bu artışın arka planına bakıldığında hayali ve güvencesiz bir artış yaşandığı görülmektedir. SGK istatistikleri ile TÜİK verileri karşılaştırmalı olarak ele alındığında bu gerçek çarpıcı biçimde ortaya çıkmaktadır.

SGK verilerine göre son bir yılda (Mayıs 2016-2017) sigortalı çalışan sayısında (5510 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında, işçi ve işçi benzeri bağımlı çalışanlar) 1,2 milyon artış yaşanmıştır. Ancak bu artışın sigortalık türleri açısından dağılımına baktığımızda, zorunlu sigortalı sayısı azalırken, çırak, stajyer ve kursiyer sayısında astronomik bir artış yaşandığı görülmektedir. Mayıs 2016’da 400 bin olan çırak, stajyer ve kursiyer sayısı, mayıs 2017’de yüzde 312 artarak 1 milyon 650 bine yaklaşmıştır. Zorunlu sigortalı işçi sayısı son bir yılda 38 bin azalırken, çırak, stajyer ve kursiyer sayısında 1 milyon 250 bin civarında artmıştır (Tablo 1, Grafik 1). Böylece istihdam artışı hayali hale gelmektedir. Gerçek anlamda işçi istihdamı artmamaktadır. Çünkü çırak, stajyer ve kursiyerler iş hukuku açısından işçi değildir. Çırak, stajyer ve kursiyerler işi teorik ve/veya pratik olarak öğrenmesi için işyerinde çalıştırılan kimselerdir.

İstihdam artışı, işgücü piyasasında ucuz ve örgütsüz emek olarak kullanılan, çırak, stajyer ve kursiyerlerin omuzlarında yükselmektedir. Çalışma hayatının en kırılgan ve korumasız katmanını oluşturan çırak, stajyer ve kursiyer sayısı artırılmak suretiyle istihdam artışı sağlanmaktadır.

Grafik 1: Çırak, Stajyer ve Kursiyer Patlaması (Mayıs 2016-2017)

Kaynak: SGK Mayıs 2016 ve Mayıs 2017 sigortalı istatistikleri

 

Son bir yılda sigortalı çalışanlar içinde zorunlu sigortalıların oranı yüzde 95’ten yüzde 87’ye gerilerken, çırak, stajyer ve kursiyerlerin oranı yüzde 3’ten yüzde 10’un üzerine yükselmiştir (Tablo1, Grafik 2). Bu tablo istihdam artışının yapay olduğunu ve gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Çırak, stajyer ve kursiyer olarak çalıştırılanlar için İŞKUR işverenlere yoğun teşvikler sağlıyor. Böylece işverenler işçilere göre çok daha ucuza çırak, stajyer ve kursiyer çalıştırmaktadır.

 

Tablo 1: Sigortalı Sayısındaki Değişim (4/a Kapsamı) (Mayıs 2016-2017)
Mayıs 2016 Dağılım (Yüzde) Mayıs 2017 Dağılım (Yüzde) Fark (sayı) Fark (Yüzde)
Aktif sigortalı 14.936.379 100 16.144.595 100 1.208.216 8,1
Zorunlu sigortalı 14.143.311 94,7 14.105.505 87,4 -37.806 -0,3
Çırak, stajyer ve kursiyerler 400.203 2,7 1.648.499 10,2 1.248.296 311,9
Diğer Sigortalılar 392.865 2,6 390.591 2,4 -2.274 -0,6

Kaynak: SGK Mayıs 2016 ve Mayıs 2017 sigortalı istatistikleri

 

Yöntemsel açıklamalar

4/a kapsamı: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/a maddesi kapsamında çalışanlar. 4/a kapsamındakiler, devlet memurları ve kendi hesabına çalışanlar dışındaki iş sözleşmesi ve benzeri şekilde bağımlı ve ücretli çalışanlardır. Eski SSK kapsamındakiler günümüzde 4/a olarak bilinmektedir. İstihdamın en geniş temelini bu kategori oluşturmaktadır.

Zorunlu sigortalı: İş sözleşmesiyle düzenli olarak çalışan işçileri ifade etmektedir.

Diğer sigortalılar: Kısmi süreli, yurtdışı topluluk sigortası ve tarım sigortalısı (4/a kapsamında).

 

Grafik 2: Sigortalıların Dağılımındaki Değişim (4/a) (Mayıs 2016-2017)

Kaynak: SGK Mayıs 2016 ve Mayıs 2017 sigortalı istatistiklerinden yararlanılarak DİSK-AR tarafından hazırlandı.

 

İstihdam verilerini doğru değerlendirebilmek için bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırmak gereklidir. Çünkü mevsimsel etkiler nedeniyle istihdam yıl içinde farklılık gösterir. Tarım, inşaat ve turizm sezonu bahar ve yaz aylarında istihdam artışına yol açar. Bu nedenle yıl içi değerlendirmeler sağlıklı olmaz. Ancak istihdam seferliğinin Şubat 2017’de başlaması ve hükümet yetkililerin sık sık yılbaşından bu yana yaşanan artışa vurgu yapmaları nedeniyle yılbaşından bu yana yaşanan değişimi de ele aldık.

 

Tablo 2: Sigortalı Sayısındaki Değişim (4/a Kapsamı) (Ocak 2017-Mayıs 2017)
Ocak 2017 Mayıs 2017 Fark
Aktif sigortalı 15.048.220 16.144.595 1.096.375
Zorunlu sigortalı 13.932.664 14.105.505 172.841
Çırak, Stajyer ve Kursiyerler 710.640 1.648.499 937.859
Diğer Sigortalılar 404.916 390.591 -14.325

Kaynak: SGK Mayıs 2016 ve Mayıs 2017 sigortalı istatistikleri

 

Ancak Ocak 2017-Mayıs 2017 döneminde de zorunlu sigortalı işçi sayısında büyük ölçüde mevsimsel etkilere bağlı son derece sınırlı bir artış yaşandığı, asıl artışın çırak, stajyer ve kursiyerler sayısında yaşandığı görülmektedir. Ocak-Mayıs 2017 döneminde mevsimsel etkilere dayalı olarak zorunlu sigortalı sayısında 172 bin kişilik artış yaşanırken çırak, stajyer ve kursiyer sayısı 938 bin kişi artmıştır. Görüldüğü gibi Ocak-Mayıs 2017 döneminde yaşandığı iddia edilen 1 milyondan fazla istihdam artışının yüzde 85’i çırak, stajyer ve kursiyerlerden oluşmaktadır (Tablo 2). İstihdam seferberliği çırak, stajyer ve kursiyer gibi gerçek anlamda işçi olmayan, iş öğrenmek amacıyla işbaşında eğitim gören kimseleri kapsamaktadır. Uygulamada ise çırak, stajyer ve kursiyerler ucuz emek deposu olarak kullanılmaktadır. İşverenler işgücü ihtiyacının bir bölümünü asgari ücretin üçte birine çalıştırabildikleri çırak, stajyer ve kursiyerlerden sağlamaktadır.

Özetle ne yıllık bazda ne de 2017 yılı içinde istihdam seferberliğinin 1 milyondan fazla iş yarattığı iddiası gerçeği yansıtmıyor. İstatistikler çarpıtılarak istihdam artmış oyunu oynanmaktadır.

 

Seferberlik Var, İstihdam Yok!

Bilindiği gibi hükümet Şubat 2017’den başlayarak büyük bölümünü İŞKUR kaynaklarından sağlayarak var olan istihdam teşviklerine yenilerini ekledi ve her yeni istihdam için asgari ücret düzeyinde sigorta primi ve vergilerin tümü için destek sağlamaya başladı. Bu teşvik programı “milli istihdam seferberliği” olarak adlandırıldı. Hatta Çalışma ve Sosyal Güvenlik eski Bakanı Mehmet Müezzinoğlu Mayıs 2017 itibariyle 1 milyonun üzerinde yeni istihdam yaratıldığını açıkladı. Ancak yukarıda aktardığımız SGK ve aşağıda ele alacağımız İŞKUR verilerine bakıldığında bu devasa teşviklerin nitelikli istihdam yaratmadığı görülüyor.

İstihdam seferberliği iddialarına ve 2017’de sağlanan yoğun istihdam teşviklerine rağmen İŞKUR tarafından 2017’nin ilk altı ayında 547 bin kişi işe yerleştirildi. Buna karşılık İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı son bir yılda 566 bin arttı.

2016 yılı Ocak-Haziran döneminde İŞKUR’a 1,5 milyon başvuru yapılırken, bu sayı 2017 Ocak-Haziran döneminde 2,4 milyona yaklaştı. İstihdam teşvikleri İŞKUR’a başvuru sayısını ve işgücü piyasalarına girişi artırmaktadır. İŞKUR başvuruları bir yıl içinde yüzde 54 oranında arttı. İşe yerleştirmeler ise çok daha sınırlı kaldı.

 

Tablo 3: İŞKUR Başvuruları ve İşe Yerleştirmeler
2016 (Ocak-Haziran) 2017 (Ocak-Haziran) 2016-2017 Fark 2016-2017 Artış Oranı
Başvuru 1.542.397 2.381.319 838.922 54,4%
İşe Yerleştirme 433.419 546.595 113.176 26,1%
İşe Yerleştirme Oranı 28,1% 23,0%

Kaynak: İŞKUR Haziran 2017 istatistikleri

 

İŞKUR 2016 Ocak-Haziran döneminde 433 bin kişiyi işe yerleştirirken, 2017 Ocak-Haziran döneminde 547 bin kişiyi işe yerleştirdi. İşe yerleştirmedeki artış yüzde 26 oranında artmış oldu. Böylece İŞKUR bir önceki yılın aynı dönemine göre, işe yerleştirmede 113 bin kişilik artış sağlamış oldu. İŞKUR istihdam seferberliği kapsamında olmayan işe yerleştirmeler de yaptığı için, istihdam seferliğinin 2017 yılının ilk altı ayındaki etkisinin üst sınırının 113 bin kişi olduğunu söylemek mümkündür (Tablo 3).

 

Grafik 3: İŞKUR Kayıtlı İşsiz Sayısı (Haziran 2016-2017)

Kaynak: İŞKUR Haziran 2017 istatistikleri

 

İstihdam teşviklerinin işgücü piyasasına girişi artırması sonucunda İŞKUR’a başvurular artmış, İŞKUR’un işe yerleştirmede yetersiz kalması sonucunda ise kayıtlı işsiz sayısı yükselmiştir. Haziran 2016’da İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı 1,9 milyon iken, Haziran 2017’de 566 bin artarak 2,5 milyona yükseldi. Böylece bir yılda İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı 566 bin artmış oldu (Grafik 3).

2016 yılının ilk altı ayında İŞKUR iş başvurularının yüzde 28’ini işe yerleştirebilirken, bu oran 2017 yılının ilk altı ayında yüzde 23’e düşmüştür. Dolayısıyla İŞKUR’un işe yerleştirme performansında gerileme yaşanmıştır (Grafik 4).

 

Grafik 4: İŞKUR Başvuru ve İşe Yerleştirme (2016-2017)

Kaynak: İŞKUR Haziran 2017 istatistikleri

 

İstihdamsız Büyüme

Öte yandan istihdam ve büyüme verileri karşılaştırıldığında, ekonomik büyümenin istihdama yansımadığı, hatta istihdamsız büyüme yaşandığı görülmektedir. Bilindiği gibi Ocak-Haziran 2017 dönemini kapsayan 2017 2. Dönem Gayri Safi Yurt İçi Hasıla artışı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 oranında gerçekleşti. Öte yandan bu oranların gerçeği yansıtmadığı yönünde güçlü eleştiriler kamuoyuna yansıdı.

Büyüme oranlarının tartışmalı olması bir yana, bu büyüme oranının istihdam üzerindeki etkisi zayıf oldu. Ekonomide yüzde 5,1 oranında büyüme yaşanırken, aynı dönemde istihdam artışı yüzde 3,8 ile sınırlı kaldı. Dolayısıyla büyüme rakamlarına paralel istihdam artışı yaşanmamıştır. İŞKUR tarafından sağlanan teşviklerle yapay ve güvencesiz iştiham yaratılmıştır. Asıl vahim tablo ise imalat sanayiinde görüldü. İmalat sanayiinde Haziran 2017 itibariyle yıllık üretim artışı yüzde 3,8 iken, istihdam artışı ise sadece yüzde 0,5 (binde beş) düzeyinde kalmıştır. Bir diğer ifadeyle imalat sanayinde yüzde 0,5 istihdam artışı ile yüzde 4’e yakın büyüme sağlanmıştır (Grafik 5).

 

Grafik 5: İstihdam-Büyüme İlişkisi (2016-2017)

Kaynak: TÜİK verilerinden yararlanılarak DİSK-AR tarafından hazırlandı.

 

İmalat Sanayinde Tablo Vahim!

İstihdam artışının sektörel ve işteki duruma göre dağılımına baktığımızda 1 milyon 52 bin kişilik artışın 634 bini ücretli istihdamı olarak gerçekleşti. Tarımsal istihdam 180 bin artarken, imalat sanayindeki artış ise sadece 26 bin ile sınırlı kaldı. İnşaatta 106 bin, ticarette 341 bin artış yaşanırken, eğitim hizmetlerinde 114 bin kişilik istihdam azalması söz konusudur.

İstihdam artışının esas olarak hizmet sektöründe yaşandığı görülmektedir (Tablo 4). Bunun nedeni sözleşmeli ve ücretli, öğretmenlik uygulaması ile son bir yılda KHK ile on binlerce öğretmen ve öğretim üyesinin kamu görevinden çıkarılmasıdır.

 

Tablo 4: İstihdam Artışı (Haziran 2016- 2017) (Bin)
Toplam istihdam artışı 1052
Ücretli 634
Kendi Hesabına Çalışan 284
Ücretsiz Aile İşçisi 207
Tarımsal istihdam 180
İmalat Sanayi 26
Sanayi (Diğer) 26
İnşaat 106
Ticaret 341
Sağlık-Sosyal Hizmet 29
Bilişim 10
Kamu Yönetimi -6
Eğitim -114
Finans -14
Konaklama-Turizm 36
İdari Hizmetler 201
Diğer 37

Kaynak: TÜİK Haziran 2017 Hanehalkı İşgücü Araştırması

 

İŞSİZLİK GERİLEMİYOR

TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı (standart) işsizlik oranı bir önceki yılın haziran ayına göre aynı kalarak yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Toplam işsiz sayısı ise bir önceki yılın haziran ayına göre 124 bin kişi artarak 3 milyon 251 bin olarak hesaplandı. Haziran 2017 döneminde genel/standart işsizlik oranı geçen yıla göre değişmezken, özellikle genç işsizliğinde ve kentsel kadın işsizliğinde artış devam ediyor.

Yöntemsel Açıklama: Geniş Tanımlı İşsizlik

Bilindiği gibi TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı (standart) genel işsizlik oranı işgücü piyasalarındaki durumu bütün boyutlarıyla ortaya koyamıyor. Dar tanımlı/standart işsizlik hesaplarının taşıdığı kısıtlar ve sorunlar nedeniyle, işsizliğin gerçek boyutlarının anlaşılması için alternatif işsizlik verilerine ve diğer işsizlik türlerine bakmak gerekiyor (Tablo1)

TÜİK tarafından kullanılan standart işsizlik tanımı referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan kişilerden iş aramak için son dört hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan 15 ve daha yukarı yaştaki kişiler işsiz kabul edilmektedir. Bu hesaplama yöntemi işsizliğin gerçek boyutlarının anlaşılmasını zorlaştırmaktadır.

Geniş tanımlı işsizlik hesaplaması klasik dar tanım kapsamında yer alan işsizler yanında, iş bulma ümidini kaybeden işsizleri, iş aramayan ancak çalışmaya hazır olan işsizleri, mevsimlik ve zamana bağlı eksik çalışanları kapsayan alternatif işsizlik tanımıdır. Çalışma ekonomisi literatüründe kullanımı giderek artan bir hesaplama yöntemidir.

Geniş tanımlı işsiz sayısı ise son dört yıldır haziran aylarında 6 milyon civarında gerçekleşiyor. Geniş tanımlı işsiz sayısı Haziran 2017’de 5 milyon 914 bin olarak gerçekleşti. Haziran 2017 verilerine göre 586 bin işsiz ise iş bulma ümidini kaybetmiş durumda (Tablo 5).

 

Tablo 5: Geniş Tanımlı İşsizlik (Haziran 2014-2017)
İşsiz Türü 2014 2015 2016 2017
Dar tanımlı işsizler 2.654 2.880 3.127 3.251
Ümitsiz işsizler 580 640 649 586
İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar 1.934 1.776 1.810 1.640
Zamana bağlı eksik istihdam 586 478 394 362
Mevsimlik çalışanlar 79 82 64 75
Toplam 5.833     5.856     6.044     5.914    

Kaynak: TÜİK Haziran 2017 Hanehalkı İşgücü Araştırmasından yararlanılarak DİSK-AR tarafından hazırlandı.

 

Haziran 2017 döneminde tarım dışı işsizlik oranı bir önceki yılın aynı ayına göre aynı kalarak yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Tarım dışı kadın işsizliği ise 1,3 puanlık bir artışla yüzde 18’e yükseldi.

Tarım dışı genç işsizliği ise 1,5 puanlık bir artışla yüzde 24,5’e yükselirken, tarım dışı genç kadın işsizliği 5,2 puan artarak yüzde 33,9 olarak gerçekleşti. En büyük yükseliş tarım dışı genç kadın işsizliğinde yaşandı. Haziran 2017’de işsizlik oranları yüzde 10,2 (standart işsizlik ile) yüzde 33,9 arasında (tarım dışı genç kadın işsizliği) değişti (Grafik 6).

 

Grafik 6: Türlerine Göre İşsizlik (Haziran 2017)

Kaynak: TÜİK Haziran 2017 Hanehalkı İşgücü Araştırmasından yararlanılarak DİSK-AR tarafından hazırlandı.

 

Değerlendirme ve öneriler

TÜİK’in Haziran 2017 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları ile aynı döneme ilişkin SGK ve İŞKUR verileri birlikte değerlendirildiğinde, işsizlikte düşüş yaşanmadığını ve “istihdam seferberliği” iddialarının kâğıt üzerinde kaldığını gösteriyor. İstihdam artışı asıl olarak çırak, stajyer ve kursiyerler üzerinden sağlanıyor.

İstihdam seferliğine ilişkin açıklamaların yanıltıcı olduğu, istihdam istatistiklerinin önemli bir bölümünün gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkmaktadır. TÜİK, SGK ve İŞKUR verileri birlikte değerlendirildiğinde gerçek daha net ortaya çıkmakta ve sigortalı işçi istihdamının artmadığı, sadece çırak, stajyer ve kursiyer sayısının patladığı görülüyor.

İşsizliğin azaltılması ve istihdamda kalıcı ve güvenceli artış sağlanması için önerilerimiz:

  • İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer ve kursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
  • “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
  • Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
  • İstihdam artışlarında kamunun payı dikkate değerdir. Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
  • Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü ILO’nun “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
  • Kiralık işçilik yasası (6715) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmelidir.
  • Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimî işçi statüsüne geçirilmelidir.
  • İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir
  • Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.

 

Kaynaklar:

İŞKUR, İstatistik Bülteni, Haziran 2017.

SGK, Sigortalı İşçi İstatistikleri, Mayıs 2016.

SGK, Sigortalı İşçi İstatistikleri, Mayıs 2017.

SGK, Sigortalı İşçi İstatistikleri, Ocak 2016.

TÜİK, Dönemsel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla, II. Çeyrek, Nisan Haziran 2017 sonuçları, Eylül 2017.

TÜİK, Hanehalkı İşgücü Araştırması Haziran 2017 Sonuçları, Eylül 2017.

TÜİK, Sanayi Üretim Endeksi, Temmuz 2017 sonuçları, Eylül 2017.

 

Rapora PDF formatında ulaşmak için tıklayınız.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterEmail this to someone
ITUC ETUC